Truyện dài : VÌ SAO SÁNG | Chương Năm - Ban Văn Hóa Gp Xuân Lộc

Truyện dài : VÌ SAO SÁNG | Chương Năm

Truyện dài : VÌ SAO SÁNG | Chương Năm

Tác giả: Song Nguyễn

Nhiên liệu đã được cung cấp đầy đủ, Cha con lại kéo nhau lên đền thánh Đức Mẹ Bãi Dâu. Đền do Đức Giám mục Giuse Lê Văn Ấn thành lập ngày 15 tháng 5 năm 1969, nằm ở bãi Dâu, chân núi Tương Kỳ, cao khoảng 28 mét so với mực nước biển. (Sau này Đền thánh được xây dựng lại vào năm 1994, có chiều dài 49 mét, rộng 38 mét, với hình dáng của một con thuyền buồm đang căng gió, mà ngọn tháp chuông cao 27,5 mét, tượng Đức Mẹ ban ơn lành được đưa về giáo xứ Sao Mai Vũng tàu)

Khung cảnh còn hoang sơ. Từ lề đường, bước lên khoảng 50 bậc đá thì đến một ngôi nhà thờ nhỏ xây bằng đá. Mặt tiền có một khung cửa rất rộng. Dáng xây còn thô như thể xây tạm thời. Trên đỉnh nóc nhà thờ có một tượng thánh giá to bản. Cạnh nhà thờ, phía tay phải là một đài vuông nhỏ, chừng 3m bề ngang, có lẽ là chỗ nghỉ chân cho khách. Tượng đài Đức Mẹ ở bên trái nhà thờ, trên một ụ đá cao. Chân tượng hình nền giống một cái khay. Đó là tượng Đức Mẹ Ban ơn lành. Đức Mẹ đứng nhìn xuống, xuôi hai tay, lòng bàn tay mở ra và đưa về phía trước như đang đổ ơn lành xuống cho người thành tâm. Quanh đó còn những tảng đá lớn. Ngay dưới chân tượng có nhiều bậc thềm. Những đoàn hành hương thường xếp hàng chụp hình ở đây. Gần tượng Đức Mẹ có con đường đi lên 14 chặng đàng Thánh Giá. Trên đỉnh cao của ngọn núi có một tượng thánh giá lớn khuất trong lùm cây.

Theo chương trình đã hoạch định. Cha Trung Tín cho học trò viếng Thánh Thể trong nhà thờ nhỏ, rồi ra đài Đức Mẹ ban ơn lành để cầu bình an. Cha nhắc học trò rằng,

Như các con đã biết, nếu không có ơn Chúa và sự che chở của Đức Mẹ, chúng ta chẳng làm được gì. Từ sáng đến giờ chuyến đi của chúng ta đã xảy ra nhiều điều không hay. Chúng ta cần cầu xin Đức Mẹ ban ơn lành ban cho chúng ta sự bình an, và cho ước nguyện của mỗi người. Không phân biệt tôn giáo, ai có thiện tâm thì đều được Đức Mẹ giữ gìn khỏi tai nạn và sự dữ.

Sau đó cả đoàn leo lên núi theo ngã mười bốn chặng đàng. Con đường đi lên thật là đúng “đường Thánh giá”: dốc đứng, gồ ghề, lổm chổm. Có lẽ ngụ ý của người đặt tượng là để khách hành hương theo sát con đường Chúa đã đi. Bởi vậy người đi lên núi này vừa được dịp chiêm ngưỡng những công trình kiến tạo đặc biệt của những nhà điêu khắc danh tiếng, lại có dịp góp sự vất vả như một chút lễ vật hy sinh.

Đoàn trở xuống khi ánh chiều đã nhạt. Cha con ngồi dưới chân tượng Đức Mẹ nhìn ra biển hàn huyên. Sau bữa cơm tối Cha Trung Tín chuẩn bị chỗ nghỉ cho học trò. Cha dặn dò các em nam sinh ngồi chờ cha ở sân nhà thờ rồi Cha đưa các nữ sinh xuống nhà trọ gần thánh đài dành cho khách hành hương. Phải xa các bạn, lại không được nghe Cha Trung Tín kể chuyện, các nữ sinh chần chừ tiếc rẻ, nhưng các em phải tuân thủ kỷ luật đoàn thể. Hồng Liên khích lệ các bạn:

Thôi, bọn mình xuống dưới làm đêm trại bỏ túi vậy.

Câu nói khôi hài làm cho các em trai được dịp chế giễu hơn, khiến các em gái nổi sùng. Hồng Liên quay lại nói gỡ một câu:

Ừ, rồi biết ở đâu vui hơn.

Xuống tới nhà trọ, các em nữ sinh cũng hội họp hoạch định chương trình đêm trại. Chủ nhà trao căn nhà cho đám trẻ. Chúng tha hồ vui chơi bày trò. Cha cũng ở chơi với các nữ sinh một lúc rồi trở lên với bọn con trai. Cha giao nhiệm vụ coi sóc các nữ sinh cho một cô giáo cùng đi theo đòan..

Từ dưới chân đồi nhìn lên, ánh lửa trại của đám học sinh thắp làm rực cả chân đài Đức Mẹ. Tiếng đàn tiếng hát cũng đang chập chờn theo ngọn gió tỏa khắp vùng.

Cha vừa đặt chân tới, tiếng đàn hát cười nói cũng im bặt, thay vào đó là những tiếng vỗ tay dòn dã nổi lên: “Hoan hô Cha mình một cái…”. Đám trẻ vây kín lấy Cha, kéo Cha ngồi xuống phiến đá danh dự dành riêng cho Cha. Văn Nam là người năng động và quen sinh hoạt cộng đồng. Em bước ra trịnh trọng, ứng khẩu đọc chương trình. Một tràng pháo tay nữa lại vang lên…

Chương trình có hai mục đích chính. Vừa lai rai cá mực nướng, vừa xì lượt nhau theo vòng tròn. Mỗi người một bài hát, một câu chuyện vui tùy ý. Đám trẻ có dịp tự do bày tỏ ý thích của mình qua những bản nhạc, những câu chuyện ưa thích. Em nào vui tính ồn ào thì hát những bài nhí nhảnh, giật gân, em có tâm sự buồn thì hát những bài của Trịnh Công Sơn. Những câu chuyện hài của Văn Nam cũng làm cho cả nhóm được những trận cười thỏa thích. Cha Trung Tín nhận thấy rất rõ tình thân đã tăng lên trong nhóm bạn. Những sinh hoạt vui chơi từ sáng đến giờ đã giúp học trò phát huy được cá tính của mình. Mục đích của đi chơi chung là vậy. Rèn luyện những phẩm chất tập thể như tính kỷ luật, tính tổ chức, tinh thần đòan kết, năng khiếu sinh hoạt, khả năng thích ứng với môi trường…Những đứa nhút nhát nhất bây giờ cũng đã hòa với bạn bè trong cuộc vui. Từ đây Cha nhận rõ hơn năng lực và thiên hướng của mỗi đứa. Điều này sẽ rất có ích cho Cha trong nhiệm vụ giáo dục về sau

Sau mục sinh hoạt văn nghệ, cha con nằm quây quần ngay tại đài vuông trống bên cạnh nhà thờ để tâm sự. Cha con chia sẻ những câu chuyện mà ban ngày ở chỗ đông người không tiện nói. Để tạo dịp cho đám trẻ tự nhiên và bạo dạn hơn, Cha khai mào:

Nam à!

Nam vừa “dạ” vừa nhổm dậy:

– Tại sao anh em lại gọi Nam là “Nam hiện sinh” vậy?

– Tại các bạn thấy con sống khác lối sống của các bạn một chút, nên các bạn chọc quê con đó.

– Thế Nam sống khác các bạn là sống thế nào? Nam thử nói Cha nghe, Cha làm trọng tài cho.

– Vâng, con sẵn sàng. Thực sự con sống như thế nào thì như các bạn đều rõ, con chẳng có cái gì là bí ẩn cả. Con không làm gì bậy hết; nhưng có lẽ quan niệm của con khác các bạn con. Nam nói tiếp: con không hiểu đối với Cha như thế nào, nhưng theo con, mỗi cá nhân là một đơn vị, khi còn nhỏ thì không nói, vì lúc đó chưa đủ điều kiện để sống, mọi cái còn tùy thuộc vào người nuôi, nhưng khi đã đủ điều kiện mà vẫn còn dựa vào cha mẹ và giả như cha mẹ có mệnh hệ nào thì những kẻ như vậy chết đầu nước. Vì nghĩ như vậy nên con cố gắng sống tự lập.

– Ừ, con nghĩ và hành động như vậy là thượng sách rồi, nhưng vấn đề tự lập đâu có đơn giản?

– Vâng- Nam nói tiếp- trước đây, con có nghiên cứu một số tài liệu bàn tới phong trào hiện sinh, tức phong trào Hippy bên Mỹ, làm con suy nghĩ rất nhiều, con xin trình bày lại để Cha chuẩn xét xem con nghĩ có đúng không?

Theo con, nước Mỹ hiện là một siêu cường. Đời sống vật chất của họ được bảo đảm, có khi còn quá tiện nghi và dư thừa nữa. Hamburger, Coca Cola và đủ thứ tiện nghi máy móc cùng với chủ nghĩa thực dụng khiến con người trở thành nô lệ của vật chất, trở thành robot. Phim Charlot miêu tả rõ tình trạng này. Charlot làm việc suốt ngày như một cái máy. Ăn cũng ăn bằng máy, và anh ta nhận lấy tai họa từ chính tình trạng bị máy móc hóa. Hemingway là nhà văn Mỹ, từng tự coi mình là thế hệ bỏ đi trước tình trạng nước Mỹ công nghiệp hóa. Thanh niên Mỹ chán ngấy cuộc sống ấy. Chúng muốn tìm một lối sống khác, muốn xa lìa cuộc sống máy móc, gò bó. Chúng tìm đến sống gần với thiên nhiên, sống lại cuộc sống của những người đã sống cách đây ba bốn thế kỷ, sống bằng đôi tay làm lụng và bằng khối óc sáng tạo, vun góp và dựa vào nhau để sống.

Cha phải chen vào:

– Nhưng đó chỉ là lý tưởng ban đầu. Ban đầu thì tốt đẹp vậy đó, sau dần dần hình như cái lý tưởng cao đẹp đó tan biến mất.

– Vâng, theo con, cái lý tưởng cao đẹp đó đã bị chà đạp vì sự hăng say cao thượng của tuổi trẻ không được kinh nghiệm và đạo đức chỉ dẫn, đã bị bản năng yếu đuối của con người làm hỏng.

– Như vậy theo Nam thì Nam quan niệm như thế nào?

– Trước hết, con xin lỗi Cha và các bạn, điều con trình bày hơi có vẻ mô phạm, nhưng đó là những cảm nghĩ thực sự mà con đã sống. Con cũng xin nói là con không sống theo hoàn toàn tiêu chuẩn của dân Hippy, mà chỉ theo một phần nhỏ, chẳng hạn như cuộc sống tự lập. Tuổi trẻ sau giai đoạn vô tư đã nhận ra giá trị nhân vị của mình. Chúng thấy mình cũng phải được xã hội công nhận. Chúng nghĩ rằng mình đã đủ trí khôn để nhận định những công việc của người lớn, chúng cần dấn thân vào đời để khẳng định mình.

Nhưng chúng chưa phải là người lớn vì chưa trải đời nên chưa ý thức được trách nhiệm và nghĩa vụ xã hội, chưa hiểu rõ mình là ai, có vai trò gì trong xã hội.. Tuổi trẻ là tuổi của những khát vọng, những tài năng. Vì thế tuổi trẻ khao khát lý tưởng, sẵn sàng dấn thân vì lý tưởng, kể cả những lý tưởng điên rồ. Có thể giải thích điều này bằng sự tôn thờ thần tượng. Nhiều thanh niên Mỹ chạy theo thần tượng như James Dean hay Marie Moore…

Còn ở nước mình, dân Hippy lại có một chiều hướng có lẽ hơi khác với các nước văn minh hơn. Có lẽ do chiến tranh lâu dài, thanh niên hàng ngày phải đối diện với cái chết, những cái chết phi lý. Họ bị ném vào chiến tranh cho những mục đích điên rồ của ngoại bang. Và khi bị bom đạn xối vào người, họ trợn trừng không nhắm mắt vì không biết mình chết vì cái gì, chết cho ai. Đó là bi kịch đau đớn của người trẻ Sài gòn. Cũng vì chiến tranh, mấy trăm ngàn lính nước ngòai ào ạt đổ vào Việt Nam. Họ đem cách sống, tư tưởng của họ áp đặt lên văn hóa xứ mình. Một bộ phận người Việt nhắm mắt ùa theo nếp sống ngoại lai; trong đó có bọn thanh niên học theo cách ăn mặc của dân Hippy.

Bởi vậy theo con, dân Hippy của mình hỏng, thay vì học những cái tiên tiến để đánh đổ những cái xấu xa, cái lạc hậu của xã hội cũ để xây dựng một thế giới lành mạnh, thì lại làm cho xã hội suy đồi hơn. Vì thế cứ nói tới Hippy là người ta ngán rồi.

– Nam vừa nói: “nghe đến Hippy là người ta ngán rồi”, sao Nam còn theo?

– Dạ, các bạn nhạo con cho vui vậy thôi, chứ Cha coi con: từ cách ăn mặc, đầu tóc, con có cái gì gọi là Hippy đâu? Con vẫn đàng hoàng sống trong gia đình, anh chị em con vẫn còn nể con là khác.

– Vậy Nam theo dân Hippy ở chỗ nào?

– Như con đã thưa với Cha ngay từ đầu: là con đã theo dân Hippy có một chút xíu thôi, đó là cách sống tự lập của họ. Con đã ý thức được mình đã lớn, mình cũng có giá trị nhân phẩm như những người khác, dù người đó là cha mẹ mình. Riêng con, cha mẹ con có đủ điều kiện cho con sống, nhưng con cũng xin cha mẹ đi làm một buổi, còn một buổi đi học. Các bạn hỏi con, gia đình không đến nỗi nào sao lại đi làm, con nói là con thích vậy. Có lẽ các bạn nghĩ con muốn khác đời nên chọc quê con vậy thôi.

Nghe Nam nói, các bạn cười xòa, Tiến không chịu lập luận của Nam: