Truyện dài: CHỈNH HƯỚNG | Chương Hai
Truyện dài: CHỈNH HƯỚNG | Chương Hai
Tác giả: Song Nguyễn
Xuân Đường ngày …
Anh Phúc mến,
Nhận được thư anh cả tuần nay rồi, nay mới hồi âm anh đây. Phúc đừng giận mình nhé! Thực ra, vì tin vào lòng quảng đại của Phúc mà mình chậm trễ vậy. Tuy nhiên, không phải lạm dụng đâu nhé, chỉ vì tuần vừa rồi là tuần “làm ăn” của bọn mình mà.
Cám ơn Phúc đã phác họa cho mình thấy khá rõ khung cảnh sinh hoạt và tổ chức của giáo xứ Phúc ở. Thú thật với Phúc, mình rất thích những cánh thư như thế này. Mình đã đọc đi đọc lại nhiều lần thư của Phúc vì mình đã có thể phác ra trên giấy vị thế xứ của Phúc ở rồi đấy. Nhưng điều mình thích thú và cảm động nhất là những trao đổi mục vụ, những trao đổi này vừa để học hỏi kinh nghiệm vừa là một việc giải trí “thánh thiện”.
Phần mình mặc dầu không có được ngọn bút tả chân như của Phúc, mình cũng sẽ tâm sự với Phúc về một hai việc mình đã làm và một hai kinh nghiệm mình đã thu lượm được.
Phúc mến,
Mình về đây đến nay cũng được bảy tám tháng rồi đó. Giáo xứ của mình ở “nhiều tỉnh, ít quê”, khá phức tạp không đơn thuần như chỗ Phúc ở đâu. Mọi sự hầu như sắp sẵn cả rồi, từ đường phố, nhà cửa, dân cư, nó như thế nào mình tiếp nhận vậy. Ngày đầu mình mới về, cha sở muốn mình làm quen với giáo xứ; đồng thời để làm Sổ Nhân Danh lại. Qua đây mình thấy được nhu cầu mục vụ giáo xứ mình khẩn thiết và lớn lao. Một gia đình Công giáo có tới bảy tám gia đình lương. Cả một con phố dài lưa thưa năm sáu gia đình Công giáo. Trong khi đó, đời sống vật chất ở thành phố luôn biến động như nước thủy triều, sẵn sàng cuốn trôi những gì vật vờ trên dòng sông. Thế mà đời sống đạo của người Công giáo ở đây thật đáng ngại, họ mới chỉ có danh chư chưa thực sự sống đạo. Nói khác đi, họ có vẻ giữ đạo theo lưu truyền, theo thói quen, đến đâu hay đến đó.
Tình trạng trên làm mình hoảng sợ, phải làm sao củng cố lại đời sống người Công giáo cho có chiều sâu, để họ thực sự là chứng nhân của Chúa, muối men cho những người chung quanh. Công việc này không phải là đơn giản. Cha sở của mình thì dễ. Ai làm gì được cứ làm, miễn là đừng để ngài phải khó và đừng bắt ngài phải chi là tốt. Còn hội đồng giáo xứ thì chịu mình lắm. Nhưng họ hạn chế về kiến thức, lại bận rộn gia đình. Mình chỉ cầu các ông ấy đừng phá mình là mình thành công.
Thanh niên ở đây được việc lắm, họ mến mình và thúc mình làm điều gì đó để xoay lại bộ mặt giáo xứ . Cũng nhờ họ mà mình hăng say bắt tay vào việc.
Hồi mình mới về, sinh hoạt trong giáo xứ rời rạc, hầu như không có. Ngoài lễ sáng, lễ chiều, giáo xứ như chết. Thanh niên nam nữ đi lễ ngày Chúa Nhật cho có lệ, ngoài ra cả tuần chả biết đến nhà thờ. Ông già bà cả và các em thiếu nhi có khá hơn, thế nhưng cũng gần như nước ao tù. Đời sống đạo như vậy, Phúc thấy thế nào? Nhà thờ không còn thu hút đoàn chiên nữa…
Sau khi kiểm tra nắm được tình hình giáo xứ và tình trạng trì trệ của giáo xứ, mình bắt tay vào hành động. Mình dành nhiều giờ cầu nguyện, suy gẫm, thảo kế hoạch trước Thánh Thể. “vì không có Thầy, anh em không làm được gì” (Ga 15,5). Và hầu như trọn tháng và những ngày kế tiếp, mình ăn chay buổi sáng, để xin ơn Chúa hỗ trợ cho kế hoạch của mình.
Khi đã chuẩn bị tạm đủ, mình bắt đầu sinh hoạt với thanh niên nam nữ. Vốn liếng âm nhạc của mình vững, bọn trẻ không qua mặt được. Thanh niên ưa ca hát, thế là mình mời các anh chị vào ca đoàn. Tổ chức học xướng âm, nhạc lý, rồi tập hát, tập đàn. Các cô, các cậu thi đua nhau vào ca đoàn. Mình phải hạn chế, chon lọc gắt.
Công việc đầu tiên của mình có kết quả. Thanh niên nam nữ đi lễ đông hơn, chịu vào trong nhà thờ khi tham dự kinh lễ. Thấy dư luận đồng tình, mình tổ chức tiếp lớp giáo lý hôn nhân, quy tụ tất cả các thanh niên nam nữ chuẩn bị lập gia đình. Các cô các cậu sôi nổ ghi tên, còn sót bạn nào, mình cho người ra tận nhà mời.
Vì là lớp đầu, mình ráng tổ chức thật xôm để lấy thế cho những việc khác. Mình xin cha sở và một số cha chung quanh mỗi vị phụ trách cho một môn. Ngoài ra, mình cũng mời cả bác sĩ, điều dưỡng, trình bày vấn đề chuyên môn nữa.
Kết quả khóa học rất khả quan. Sau ba tháng học, các anh, các chị ai cũng tiếc rẻ, giá được kéo dài hơn. Do vậy, hiện giờ mình đang thảo kế hoạch để mở nhiều lớp khác.
Song song với các sinh hoạt thanh niên, mình tổ chức lại thiếu nhi Thánh Thể. Ngày đầu về, mình thất vọng hết sức: Giáo xứ ở tỉnh mà sinh hạt thiếu nhi chỉ được vài chục em. Trong khi đó sau này mình biết, giáo xứ có cả ngàn đứa trẻ đang tuổi thiếu nhi. Người điều khiển là mấy Dì phước dạy học ở trường nhà thờ. Điều ấy đập mạnh vào trí não mình. Mình phải làm gì đây? Hơn nữa đó lại là công tác chính mà cha sở đã trao cho mình ngay từ hôm mình ra mắt với ngài. Ngài nói:
– Công việc mục vụ ở giáo xứ, anh em mình lo chung, đặc biệt xin cha lo cho thiếu nhi Thánh Thể.
Liền sau hôm về xứ và nhận công tác ấy, cha sở và mình đã kêu gọi phụ huynh trong các lễ Chúa Nhật, nhưng tình trạng chỉ hơi nhích một chút. Nghĩa là có tăng con số, nhưng vẫn không đáng kể. Mãi đến khi làm Sổ Nhân Danh xong, mình mời gọi quý chức Ban Hành Giáo và quý phụ huynh tiếp tay với mình, đồng thời áp dụng biện pháp chế tài, công việc mới có kết quả. Thế là hầu như tất cả các thiếu nhi trong xứ từ 7 tuổi đến 14 tuổi đều sinh hoạt đoàn thể.
Câu mà Phúc thường nghe nói: “Vạn sự khởi đầu nan”, bây giờ mình mới thấy thấm thía. Thời gian bay như “hỏa tiễn”, để thực hiện công việc, mình phải tuyển chọn, huấn luyện người điều hành. Lúc này sức lực và thời giờ, mình dành trọn vẹn cho việc tổ chức sinh hoạt thiếu nhi Thánh Thể. Và rồi, công việc cứ thêm ra, nhu cầu mỗi lúc một nhiều. Phải chi mình có hai ba bộ óc, nhiều tay chân để làm việc, thì may ra. Cũng vì vậy, mình thường phải làm việc ban đêm, mất ngủ. Mình sẵn sàng, miễn sao có thể làm được một cái gì cho Chúa.
Thế nhưng, một chữ “nhưng” nặng nề, giống như tảng đá lớn ngăn dòng nước lại. Mình gặp khó ngay từ khi bắt tay vào việc.
Phúc còn lạ gì, người già sống theo triết lý “lão giả an chi” (người già sống an thân). Cha sở của mình ở đây là vậy. Lúc mình lên kế hoạch trình với ngài, ngài có vẻ đồng ý. Nhưng khi mình quy tụ trẻ em, lại dùng biện pháp cứng rắn, một số gia đình vào méc với ngài. Cha sở chưa hiểu hết được sự việc, lại nể nang, cả nghe, nên ngài có ý không bằng lòng. Bọn trẻ sinh hoạt, chúng cười, hát, nô giỡn, đùa nghịch. Không chịu được tiếng ồn, ngài lại trách mắng mấy đứa huynh trưởng. Chúng xuống tinh thần, mình phải giải thích, an ủi, động viên. Ngoài ra, Phúc thấy: tổ chức sinh hoạt cho một đoàn thể, đòi hỏi phải tốn phí. Mình mới ra trường, làm gì có tiền. Được đồng nào, mình bỏ ra hết để sắm phương tiện sinh hoạt. Cha sở không quan tâm. Ngài coi việc thiếu nhi là việc riêng của mình, mình phải tự lo. Cũng có thể là ngài muốn thử năng lực làm việc của mình, nên không hỗ trợ gì. Hội đồng giáo xứ có khá hơn, nhưng họ không có quỹ. Quý chức trong hội đồng cũng không khá gì. Thế là mình chịu trận. Mình vừa thành lập, vừa nuôi dưỡng và xây dựng phong trào.
Rồi đến chính nội bộ trong đoàn cũng không thiếu những điều gây khổ tâm cho mình “con dại cái mang”. Những chuyện lửa gần rơm hay chuyện Adam Eva có cơ phát sinh ra trong đoàn thể. Mình nghĩ, đó là điều bình thường, không ở trong đoàn thể nó vẫn có thể có được. Tuy nhiên, khi nó ở trong đoàn thể do mình điều khiển, thì nó lại trở thành cái cớ để người ta xầm xì mắng vốn mình. Cha sở nhân đó mà nhắc nhở mình, khó cho mình hết sức.
Ngoài việc mình phụ trách các đoàn thể trẻ dễ gây nhiều va chạm đó, mình còn phụ trách việc đi kẻ liệt. Hầu như không mấy ngày là ở nhà thương không có kẻ liệt. Phúc cũng biết qua chút về nhà thương tỉnh ở đây. Bệnh nhân từ khắp các nơi trong tỉnh đều tập trung về, phần đông là dân Công Giáo, nên số bệnh nhân có đạo nhiều. Ấy là chưa kể những tai nạn cũng thường có, có khi dồn dập. Công tác này mình ưng vì nó âm thầm, nhưng lại thể hiện tình bác ái sâu xa nhất. Nhiều lúc mình không cầm được nước mắt trước cảnh thương tâm của người sắp rời cõi thế, cảm động hơn vì họ rất cần Chúa. Nên dù bận công việc, ngày cũng như đêm, hễ có người tìm là mình đi liền.
Đó là đại khái mấy công tác mình đã thực hiện. Ngoài công việc mục vụ thường xuyên ở đây ra từ ngày về nhận công tác đến nay. Tuy nhiên, cha sở mới nhờ mình một công tác mà mình phải nhờ đến Phúc đây: đó là việc dạy chầu nhưng cho một số anh em tân tòng đồng bào dân tộc ít người.
Dạy tân tòng, hôn phối là việc của cha sở lo, do vậy kinh nghiệm mình chưa có; hơn nữa dạy cho mấy anh em này càng là việc mới lạ cho mình hơn, nhất là ngôn ngữ của họ. Mình đã học tiếng của họ cả mấy tháng nay rồi mà mới trọ trẹ, hy vọng tiếp xúc với họ mình sẽ làm quen được. Gần thị xã mình ở có một khu khá đông anh em thiểu số này, giúp được họ cũng là một việc rất đáng kể.
Mình nhớ Phúc có phụ trách một họ nhánh đồng bào ít người và Phúc mới cho họ được rửa tội trong dịp lễ Giáng Sinh vừa rồi, nên mình chắc là Phúc có tài liệu. Vậy Phúc giúp mình nhé. Phúc gửi cho mình một ít hoặc mua tìm ở đâu, chỉ cho mình. Mình tính nếu không vì mấy hội đoàn mới thành lập này, mình sẽ xin đến ở họ Phúc một thời gian để học làm quen với cách truyền giáo cho đồng bào thiểu số. Tuy nhiên, mình hy vọng sẽ có dịp trao đổi với Phúc nhiều về vấn đề này. Phúc giúp mình việc mình vừa nhờ đó nhá! Cám ơn Phúc trước.
Thôi thư dài rồi, mình tưởng đã làm Phúc mất nhiều giờ. Tạm biệt Phúc và mình sẽ dài lời với Phúc sau.
Phúc nhớ cầu nguyện cho mình nhé! Mình luôn nhớ Phúc.
Thân
Augustinô Nguyễn Phương Trung
Cù Bị ngày …
Anh Trung mến!
Việc Trung nhờ, tôi làm liền đây. Tôi nhờ “sì thẩu” này, một người bạn thiểu số cầm tài liệu và thư lên anh, để là trước nhất trả lời thư anh về tài liệu anh cần, sau để nếu anh thấy cần gì hy vọng người này cũng cho anh biết được một hai tập quán của nhóm đồng bào thiểu số ở nơi anh. Theo như ông này nói, trước kia ông cũng ở vùng đồng bào thiểu số ở chỗ anh đó. Hơn nữa, ông ta là một người có thế giá trong vùng đó, nên ông ta biết được nhiều việc. Ở đây, ông giúp tôi được nhiều lắm.
Còn tài liệu không có gì đáng kể lắm, mặc dầu tôi cố gắng đi tìm và hỏi han nhiều, nhưng sắc dân này tương đối ít, chỉ có ở tỉnh mình. Do vậy, cũng ít người nghiên cứu.
Ngoài ra, công việc truyền giáo của tôi ở đây không có gì là sôi động cả. Nó cứ đều đều rầm rì như dòng suối chảy dọc theo làng vậy thôi. Tuy nhiên lúc nào cũng có nước.
Ngược lại, tôi rất vui mừng phấn khởi thấy Trung hoạt động nhiệt tâm quá và công việc Trung làm vừa có kỹ thuật vừa có quy mô lớn; vả lại kết quả rất đáng kể. Nhưng tôi hơi lo Trung hoạt động mạnh như vậy, lại hãm mình hy sinh. Như vậy có ảnh hưởng đến sức khỏe Trung chăng?
Cha sở của Trung “kỹ” lắm hả! Cha sở của tôi, không quá “kỹ” như vậy. Nhưng vì giáo xứ nghèo quá, mà bản thân ngài cũng nghèo. Nên tôi cũng phải tự lo. Vấn đề này có lẽ anh em mình gặp nhau đó.
Hội đồng giáo xứ ở chỗ tôi đây gần như ngưng hoạt động rồi, vì tình hình chíến sự mỗi lúc một căng thẳng. Do vậy, nên mỗi người đều phải lo sinh kế cho gia đình, chạy ngược chạy xuôi. Chẳng ai bận tâm đến nhà xứ.
A! Mà qua đây tôi cũng xin Trung đặc biệt cầu nguyện cho giáo xứ tôi và tôi nữa nhé. Mấy tháng nay luôn luôn có đụng độ và lần nào cũng có người chết, và cứ mỗi lần như vậy, số người rời làng đi nơi khác lại thêm.
Tôi hy vọng sẽ có dịp đến thăm Trung và sẽ tâm sự với Trung về nhiều vấn đề.
Thân
Gioakim Ngô Đình Phúc
Sau khi đọc xong lá thư của cha Phúc, Cha Phương Trung có nhiều suy nghĩ. Cha kiểm lại lời cha Phúc viết về việc mục vụ của cha “vừa có kỹ thuật, vừa có hiệu năng”. Nhận xét của cha Phúc hẳn là đúng, nó phù hợp với nhận xét của phần đông cũng đã cho cha biết như vậy. Hơn nữa, nhận xét đó cũng hợp thôi vì cha đã làm với tất cả thiện chí và nhiệt tâm của mình. Cha đã không tiếc với Chúa một điều nào. Tất cả sức lực, của cải và những kiến thức, khả năng kể cả lý tưởng Cha đã thu hoạch được ở Chủng Viện mình đã dốc vào công việc. Cha Phương Trung hài lòng và an ủi mình. Cha có thể nói được như Thánh Phaolô: “Ơn Chúa đã không ra vô ích nơi tôi”.
Cha nhắm mắt lại, thoáng phác họa viễn cảnh hoạt động của mình: việc nhà Chúa không có điểm kết, trái lại cứ mỗi ngày một mới, phát triển hơn. Ngày nay một, ngày mai phải bằng hai. Các Thánh thường hoạt động theo cách ấy mà. Cha Sở họ Ars khi mới về giáo xứ chỉ có bảy gia đình có đạo. Khi ngài qua đời cả làng chỉ còn mười bảy gia đình chưa có đạo. Cha Phương Trung thầm nghĩ, mình cũng phải đạt được tiêu chuẩn đó.
Tuy nhiên, có điều làm Cha lo ngại. Tình hình chính trị ngày càng trở nên quyết liệt. Đài phát thanh, truyền hình, báo chí,… đã nói nhiều. Dân tình xôn xao. Chỗ Cha ở đã có vụ phá hoại này, vụ nổ kia. Nhưng cha không lưu tâm bằng mấy dòng cha Phúc viết cho chàng: “Tình hình đáng ngại…Người ta bỏ làng đi”. Rồi đây kế hoạch “nông thôn bao vây thành thị” mở rộng thêm, thì tỉnh nhỏ như tỉnh của Cha sẽ thế nào. Cha Phương Trung thở dài và cố xua đổi những ý tưởng bi quan đang bủa vây phía trước.