Truyện dài: CHỈNH HƯỚNG | Chương Mười

Tác giả: Song Nguyễn

Nhưng rồi cha lại tự an ủi . Việc gì cũng phải có thời gian. Việc của cha cũng cần được nghiên cứu chứ… và nếu đọc thấy cha có công, biết đâu người ta lại khen thưởng nữa.

Sáng hôm ấy, khoảng mười giờ, cha đang ngồi tựa lưng vào tường suy nghĩ về cách người ta đối xử với mình,  thì người an ninh thẩm vấn cha đến. Anh lạnh lùng ngó cha rồi nói:

–  Mời anh qua đây.

Cha đứng dậy đi qua. Hồi hộp lo lắng. Hy vọng hay rủi ro sẽ xảy ra?

Chỉ chỗ cho cha ngồi vào bàn rồi, người an ninh vẫn đứng mặc dầu phía bên kia bàn đối diện với cha có ghế, anh cầm xấp giấy “tờ khai” của cha liệng xuống bàn và nói:

–  Anh khai thứ tự lắm, nhưng còn ngoan cố, chưa thành thật!

–  Thế tôi còn thiếu chi tiết nào?

–  Anh phải khai rõ mưu đồ phản động của anh. Anh đã móc nối với những ai. Tôi cho anh một cơ hội nữa để anh khai lại. Anh đừng qua mắt chúng tôi.

Người an ninh mở bìa cứng đựng giấy tờ, anh lôi một xấp giấy dầy hơn xấp giấy cha đã khai, liệng xuống trước mặt cha, anh nói:

–  Ngồi đó khai lại.

Sau ít phút bàng hoàng bất mãn, Cha đọc lại bản tự khai của cha, thấy không có một dấu vết gì khác lạ trong văn bản. Bỏ xấp giấy xuống, cha suy nghĩ xem có chỗ nào khai chưa hết hoặc có điều gì gọi là phản động không? Quả tình cha đã hết sức thành thật rồi. Cha chỉ sợ lũ con cái của cha khai lung tung, sẽ khiến họ nghi ngờ. Phần cha, phải kiên định trước sau như một. Mình đã khai rất thành thật theo lương tâm của một người linh mục. Mình sẽ viết lại đúng như những gì đã viết trong những bản khai trước, “một điều cứ nghe hoài sẽ nhập tâm”. Họ sẽ phải tin mình thành thật. Cha cứ viết, viết mãi y như vậy, người đọc sẽ tin cha.

Lần này, cha viết thong thả cẩn thận hơn. Cha cũng hơi nghi ngờ có lẽ người an ninh chưa thấy hết nội dung bản tự khai của cha, vì chữ cha xấu quá khó đọc. Cha nắn nót viết cả buổi mới xong bản tự khai lần hai với một ít giải thích rõ hơn. Làm xong cha trấn an mình, chắc chắn nhân viên an ninh sẽ hài lòng chữ viết dễ đọc, tường thuật tỉ mỉ, mạch lạc…

Mãi sau bữa cơm chiều, người an ninh thẩm vấn cha mới trở lại. Cũng gần giống như lấn trước, anh hỏi cha Phương Trung:

            –  Xong chưa?

Cha vừa cầm xấp giấy vừa trao cho “người an ninh” nói:

            –  Dạ! Xong lâu rồi!

Trao rồi, cha để ý xem thái độ của người an ninh ra sao. Thế nhưng cha không tài nào đoán được phản ứng cuả anh ta. Anh vẫn lạnh lùng giơ tay nhận xấp giấy rồi quay gót đi liền.

Cha lại hồi hộp chờ đợi kết quả bản tường trình của mình, nhưng có điều, niềm hy vọng đã giảm nhiều. Và rồi niềm hy vọng sụp đổ. khuya hôm đó, nhân viên thẩm vấn cha trở lại. Sau khi mời cha ngồi, anh ta cũng ngồi vào ghế, trừng mắt nhìn cha. Anh cầm xấp giấy liệng xuống trước mặt cha cái bịch. Anh quát:

–  Anh ngoan cố! Anh định qua mặt chúng tôi sao?

Cha Phương Trung ngẩn mặt ngơ ngác, chẳng hiểu cha ngoan cố ở điểm nào? Và qua mặt an ninh ra sao? Mặc cho thái độ cha ra sao, nhân viên an ninh hỏi:

–  Anh có nhớ từ ngày này … đến ngày …, anh đã gặp những ai không? Và anh đã mưu mô bàn tính gì với họ?

Cha Phương Trung suy nghĩ một lát, rồi trả lời:

–  Có! Tôi gặp nhiều người, nói về nhiều vấn đề… Nhưng tôi quả quyết là không bàn tính mưu mô gì hết.

–  A! Cái đó tùy tinh thần tự giác của anh hay muốn được khoan hồng, hay để chúng tôi dùng tới biện pháp, tùy anh?

Anh nói tiếp:

–  Anh không khai chúng tôi cũng biết hết …

Nói rồi, anh lại bỏ đi, thái độ có vẻ khinh cha, vì theo anh: cha còn ngoan cố, nghĩa là còn che đậy, chưa nhận tội… Đi được mấy bước, anh quay lại nói lớn:

–  Anh khai lại cho đàng hoàng, đừng để mất giờ chúng tôi.

Cha Phương Trung giận đến run người lên. Chàng muốn hét lớn cho hả cơn giận, nhưng vừa ngẩng đầu lên, bức tường phòng giam chận tầm mắt cha lại. Nó đâu có muốn cho cha phải xa cách mãi với thế giới bên ngoài. Cha Phương Trung dịu lại, nhưng rồi cha lại giật nẩy người lên, lẩm bẩm nhắc lại lời người thẩm vấn vừa hỏi chàng: “Anh đã gặp những ai? Bàn tính những gì?” Cha băn khoăn pha thêm đôi chút ngài ngại: cha nghi hay là lũ con cái chàng đã khai báo làm sao? Không lẽ Ái Vân đã nói? Và nàng đã khai sao?

Sự thật ra mấy ngày trước đây cha Phương Trung gặp nàng nhiều lần và có lần – cha Phương Trung thở dài – Cha bàn với Ái Vân về công việc phải làm để cứu cha giáo quản xứ. Ái Vân nhìn cha với một ánh mắt khác thường, nặng trĩu tình cảm; không hiểu nàng thương cha giáo quản xứ bị giữ hay nàng thông cảm hoàn cảnh khó khăn cha phải đối phó. Có lẽ cả hai… Nàng thổn thức khóc. Mỗi lần Ái Vân khóc, mặt nàng có một vẻ đẹp hết sức thu hút. Cha Phương Trung không dằn lòng được, cha lại đứng sau lưng nàng, ôn tồn nói:

–  Ái Vân khóc cái gì kỳ vậy?

Ái Vân vẫn thổn thức, nàng nấc to hơn.

Cha Phương Trung bối rối, cha khẽ đập vào vai Ái Vân, an ủi:

–  Vân đừng khóc, để cha bình tĩnh tính toán chứ!

Đột nhiên, Ái Vân ngẩng đầu lên, nước mắt còn đọng đầy mặt. Nàng ôm chầm lấy tay cha, gục xuống, để dòng nước mắt chảy xuống tay cha. Cha đứng bất động, thật khó mà đẩy Ái Vân ra lúc này. Nàng đang cần một cánh tay để bám víu. Lòng cha chùng xuống. Mãi một lúc sau, cha mới làm chủ được mình. Cha đưa cánh tay còn lại vuốt tóc nàng, an ủi tiếp:

–  Thôi, Vân nín đi! – dù Ái Vân đã nín khóc rồi . Cha tiếp:

– “Sông có khúc, con người có lúc” chứ?

Sau khi lau nước mắt vào tay áo cha, Ái Vân hôn lên tay cha và bỏ tay cha ra. Cha Phương Trung cũng bước lại ngồi vào ghế ngang với Ái Vân để tâm sự. Ái Vân nói với cha từ mấy hôm nay thấy cha hết tai họa này tới tai họa kia, làm cha phải chạy đôn, chạy đáo. Nàng thương cha hết sức. Phải chi nàng có thể chịu đau khổ để cha an vui thì nàng sẵn sàng …

Đó, câu chuyện chỉ có vậy. Tuy nhiên, nó cũng là một cử chỉ không đẹp với cuộc sống vươn lên trên tình cảm của cha và cha đâm băn khoăn. Nếu Ái Vân khai đúng sự thật như vậy, thì cha cũng chẳng ngại. Đó là tình cảm tự nhiên người đối với người, đàng này cha là một vị đại ân nhân cho Ái Vân nữa. Nhưng nếu vì sức ép mà nàng khai khác đi, thì câu chuyện không đơn giản ???

Còn chuyện gặp người này người kia để bàn về việc xách động chống phá thì cha không lo. Thật sự thâm tâm cha chưa và sẽ chẳng bao giờ nghĩ đến việc chống phá cách mạng. Hơn nữa, cha cũng chưa hiểu thế nào là chống phá nữa.

Cha ngồi viết thêm phần chàng đã gặp những ai. Cha cố moi óc nhớ lại năm ngày trước đây. Cha rà lại từng thời giờ, từng hoàn cảnh gặp ai? Ở đâu? Và cha nói gì? Không biết có ai là người đã gài cha không? Và cha có vô ý nói câu gì có tính cách phản động không? A! Cha có gặp ông an ninh phường ngay buổi sáng cha giáo quản xứ bị mời đi. Cha nói:

–  Tôi phản đối việc bắt bớ không có lý do này!

Và viên an ninh phường nói với cha: ông ta cũng không biết gì về việc bắt giữ này. Đây là vụ chính trị lớn trên tỉnh về mời đi.

“Vụ chính trị lớn trên tỉnh về làm việc” Cha giật mình nhắc lại. Hay là vì vậy mà nhân viên an ninh này báo cáo lên đây để rồi bây giờ cha mới khăng khăng cho là việc làm đưa thỉnh nguyện của cha là việc làm mưu mô phản động.

Cha thở ra nhẹ nhõm, cha đã tìm ra mấu chốt của vấn đề “phản động”  rồi. Nếu vậy cha đâu có sợ: khi giận quá, cha nói càn vậy thôi. Chacặm cụi viết thêm những chi tiết và cả phần biện minh cho hành động của cha nữa.

Gần hết đêm, cha mới hoàn tất bản tự khai lần thứ ba. Ca hy vọng bản tự khai này sẽ làm viên an ninh hài lòng. Bản tự khai của cha có dáng dấp như một câu chuyện ngắn chắc khi đọc anh cũng phải buồn cười thông cảm với cha…

Sáng sớm hôm sau, nhân viên thẩm vấn cha đã đến lấy bản tự khai. Rồi đến giờ công sở làm việc, Cha Phương Trung được mời lên phòng làm việc riêng của viên thẩm vấn.

Lần thẩm vấn này quả đã được sắp xếp: Phòng của viên thẩm vấn ngổn ngang từng chồng hồ sơ để la liệt trong tủ, trong kệ, mặt bàn… rồi còn đủ thứ tang vật, vũ khí, tài liệu phản động, sách báo… ngay trên mặt bàn một cặp hồ sơ và chiếc máy cassette.

Khi cha được dẫn lên, viên thẩm vấn đang lúi húi với chồng hồ sơ chỉ ngẩng đầu hất hàm ra dấu cho cha ngồi xuống chiếc ghế trước mặt anh. Đập mạnh chồng hồ sơ xuống bàn viên thẩm vấn trừng mắt nhìn cha, hỏi:

–  Sao, anh suy nghĩ kỹ chưa?

–  Dạ! Đã.

Viên thẩm vấn nắm tay đập xuống bàn :

–  Anh ngoan cố! Phản động! Đội lốt tôn giáo!

Cha Phương Trung vừa giật mình về tiếng đập bàn, vừa giận tím ruột gan lại, nhưng cha đã kịp kìm lại. Cha nói lại:

–  Tôi đã làm gì tôi khai vậy, tôi  không ngoan cố.

Viên thẩm vấn mắt đỏ như đổ lửa  vào cha:

–  Anh nhìn vào mặt tôi này! Tôi còn lạ gì bọn các anh. Núp bóng thần thánh để chống đối cách mạng, giờ anh còn giả nhân giả nghĩa.

–  Tôi là người có tôn giáo, không phải là núp bóng thần thánh. Tôi không làm gì chống đối cách mạng. Anh không có quyền kết tội tôi. Chỉ có tòa án mới có quyền đó. Và tòa án phải căn cứ trên luật, có nhân chứng vật chứng.

–  Dĩ nhiên tôi sẽ cho anh thấy tài liệu phản động của anh để xem anh còn già họng với tôi nữa không.

Người thẩm vấn nhìn vào cái máy ghi âm để trước mặt như muốn nói rồi anh sẽ nghe những lời nói của anh, hay những lời tố cáo anh phản động. Đồng thời đập tay lên chồng hồ sơ để trước mặt như sẵn sàng trưng ra đủ tài liệu phản động của cha…

Sau khi phác họa cử chỉ ngầm đe dọa đó, người thẩm vấn đứng dậy vội vã bước ra ngoài như có việc gì gấp không thể nào ngưng được, nó còn quan trọng hơn việc ngồi thẩm vấn cha. Người thẩm vấn đi rồi, năm sáu phút cũng chưa trở lại còn lại một mình cha Phương Trung ngồi thu mình trong chiếc ghế băng mắt nhìn xuống đất, đầu óc rối bù, tình cảm lẫn lộn. Cha Phương Trung thực sự hoang mang.  Không rõ những điều người thẩm vấn sự thật là thế nào. Họ không thèm nghe cha nói, cũng không quan tâm đến bản tự khai, vậy còn biết bám víu vào cái gì để chống đỡ, để nói lên sự thật… Bị dồn vào thế bí quá, cha buông xuôi.

Cả mười phút sau người thẩm vấn mới về, anh ta mang theo một số tài liệu nữa. Ngồi vào bàn anh ta hất mắt, hất hàm hỏi Phương Trung.

–  Anh suy nghĩ kỹ chưa?

Phương Trung nhìn thẳng vào mắt viên thẩm vấn, giằn từng chữ.

–  Dạ! Kỹ rồi.

Viên thẩm vấn lại sừng xổ,chân dậm, tay đập xuống bàn:

–  Anh phản động! Để xem còn ngoan cố đến bao giờ!

Nói rồi anh ta rút trong chồng hồ sơ ra ba bản tự kiểm của cha. Liệng trước mặt cha anh nói:

–  Anh coi xem đây có phải là những tờ tự khai của anh không?

Cha Phương Trung cầm lên coi qua, rồi đặt lại chỗ cũ, trả lời:

–  Phải.

–  Tôi không tin lời anh khai, anh sẽ làm việc với tôi.

Nói rồi người thẩm vấn cầm cả ba xấp giấy tự khai của cha và bật quẹt đốt. Ngọn lửa liếm giấy tỏa khói mịt mù đưa vào mũi cha, mắt cha. Một nỗi tủi nhục làm cha uất nghẹn. Bởi đó là sự xúc phạm đến nhân cách của cha. Cha đã khai rất thành thực mà người ta vẫn không chịu tin. Viên thẩm vấn nhìn những tờ giấy đang cháy, không biết anh ta nghĩ gì. Có thể đó là cách kéo dãn thời gian căng thẳng để xem phản ứng của cha thế nào. Khói hắt vào mặt làm anh ta bị ho sặc sụa.  Anh ta phải lấy tờ bìa cứng để quạt khói.

Ba xấp giấy vừa bị đốt, cả than cả giấy cháy chưa hết để chình ình dưới đất, ngay đầu bàn. Còn người thẩm vấn xoay lại ghế ngồi ngay ngắn trước mặt cha sẵn sàng làm việc.

Anh ấn nút máy để lấy cuộn băng ghi trong máy ra và thay cuốn băng khác vào. Anh đóng máy lại thử xem máy có chạy đều không. Kiểm soát xong anh nói với cha Phương Trung.

–  Tôi để cho anh một cơ hội cuối cùng, để xem sự thành thật của anh. Anh vừa ra dấu vừa nói tiếp. Anh không khai thì chúng tôi đã nắm đủ tài liệu về anh và như vậy tùy mức độ lời khai của anh mà anh được hưởng khoan hồng. Anh hất hàm hỏi cha Phương Trung hiểu chưa?

–  Dạ tôi hiểu, anh cứ làm việc.

Người thẩm vấn xoay lại thế ngồi, đẩy tập hồ sơ để khoảng trống trước mặt, rồi mở tập hồ sơ lấy xấp giấy trắng để vào khoảng trống. Anh đằng hắng lấy giọng rồi giơ tay ấn nút máy.

Cha Phương Trung tập trung sức lực để đối mặt với tình huống xấu nhất có thể xảy ra.

Người thẩm vấn hỏi cha những vấn đề khúc mắc mà chính cha cũng chưa nghĩ tới. Giọng anh ta lúc nhẹ nhàng lúc gay gắt dồn dập. Cử chỉ của anh ta khi mềm mại khi hùng hổ… Vấn đề thì ngược hẳn lại với những dự tính của cha.

Cha Phương Trung ngồi chịu trận liên tục cho đến ba hay bốn giờ chiều gì đó. Cha chỉ biết khi cha được tạm nghỉ về phòng giam thì thân xác rã rời, mắt căng nhức, miệng khô ráo muốn nứt ra. Cha phải vận dụng hết sức ngồi dựa vào tường, nhắm mắt lại ít phút cho đỡ căng thẳng. Rồi cha vùng đứng dậy đi đi lại lại trong khoảng không gian ba thước cho gân cốt giãn nỡ ra, thần kinh đỡ nhức mỏi vì theo lời người thẩm vấn trước khi cho cha về đã căn dặn:

–  Anh về ăn, rồi tôi sẽ làm việc lại với anh.

Cha Phương Trung nhắc lại “sẽ làm việc”. Hẳn là còn nhiều vấn đề gay cấn khác cha không thể đoán trước được. Tuy nhiên, thế nào cũng có những vấn đề liên quan đến mấy đứa con mới bị bắt với cha đây, vì trong cuộc thẩm vấn vừa rồi cha mới phải trả lời về hai người con bị bắt trước khi các biến cố sau nổ ra. Cha nhắm mắt lại cố hình dung những dữ kiện đã xảy ra để chuẩn bị trả lời…

Có tiếng chân người bước rồi tiếng động mạnh ở cửa phòng cha mở mắt ra. Một sự việc làm cha ngạc nhiên. Chàng chớp mắt nhiều lần để nhận định lại, người đưa cơm lên cho chalà người đàn bà cha đã gặp trong phòng tạm giam bữa nào? Ngược lại người đàn bà cũng sững sờ nhìn cha, bốn con mắt nhìn nhau và cũng dừng lại ở chỗ thông cảm và cùng phát ra lời. Cha nói trước:

–  Ủa, bà?

–  Kìa cha. Người đàn bà nói.

Cha ra hiệu cho người đàn bà đừng gọi là cha ở đây. Người đàn bà gật đầu và cứ coi cha như người xa lạ. Người đàn bà cũng gật đầu.

Đợi người đàn bà để đĩa cơm và chén đồ ăn xuống, ngẩng lên rồi cha mới hỏi:

–  Bà được thả rồi sao?

–  Họ tạm thời chuyển con ạ! Đưa xuống khâu chị nuôi.

Cha Phương Trung vội hỏi tiếp.

–  Bà xuống bếp được mấy bữa rồi?

–  Từ hôm qua.

–  Khi bà xuống đây, mấy đứa con tôi còn trên đó không?

Người đàn bà ngẩn người ra, không hiểu cha hỏi gì, Cha Phương Trung tiến lại gần người đàn bà hơn giải thích:

–  Mấy đứa con trai con gái đưa vào phòng giam ngay khi tôi bị gọi ra?

Người đàn bà vẫn ngẩn người ra không hiểu gì về vấn đề cha hỏi. Cha Phương Trung lại cố gắng giải thích thêm cho bà ta:

–  Ba người con trai tuổi chừng hai mươi, hai người con gái cũng chừng tuổi đó. Ăn vận…

Nhưng có lẽ thấy Phương Trung bồn chồn quá, người đàn bà thương hại cha gật đầu tỏ ý hiểu, rồi ú ớ trả lời:

–  A! A! Có! Phải có!

–  Bà nhớ ra chưa? – Cha Phương Trung nói.

–  Dạ! Mà sao?

–  Chúng nó còn ở trong đó cả không?

–  Dạ! Còn.

Cha do dự một lát, mấp máy miệng mấy lần rồi cha mới vội hỏi:

–  Có đứa nào đau yếu gì không?

Ngẫm nghĩ một lát rồi người đàn bà trả lời:

–  Tối hôm kia hay tối hôm kìa gì đó có người con gái đau nặng phải chở đi nhà thương!

Cha Phương Trung gật thót người lên. Cha nhắc lại “đau nặng phải đi nhà thương – hôm qua hay hôm kia”. Cha nói một mình: Đúng! Đúng rồi!…

Có tiếng chân người tới gần, người đàn bà làm tỉnh nói lớn:

–  Ông ăn xong để gọn chén bát lại cho tôi!

Nói rồi người đàn bà vội bước ra vừa đúng lúc có người an ninh đi qua.

Người đàn bà đi rồi cha cũng chẳng thèm ăn nữa. Cha ôn lại diễn tiến: Hôm kia, đêm hôm đó cha đang ngồi ở phòng thẩm vấn cha có nghe thấy tiếng người rên la mà! A thì ra cha đã linh cảm đúng. Người con gái đau nặng phải đưa đi nhà thương không ai khác ngoài Ái Vân. Không hiểu là nàng có qua khỏi không? Có ai săn sóc cho nàng không?

Cha thở dài ân hận vì cha mà nàng phải chết thì quả tội nghiệp nàng. Tuy nhiên cha vẫn còn một hy vọng, biết đâu người con gái ấy không phải là Ái Vân. Cha mong người đàn bà lên lấy chén bát để hỏi lại cho rõ. Người con gái đó tên là gì? Hay ít ra ăn vận ra sao?…